گلبول های قرمز خون (RBCs) اکسیژن را از ریه های شما به اندام ها و بافت های بدن شما حمل می کنند و دی اکسید کربن، یک گاز زائد را به ریه ها می برند تا هنگام بازدم آزاد شوند. پلی سیتمی وضعیتی است که در آن گلبول های قرمز بیش از حد در بدن شما وجود دارد. هنگامی که این اتفاق می افتد، می تواند باعث غلیظ شدن خون شده و منجر به انواع عوارض جدی بالقوه شود. در این مقاله، ما در مورد پلی سیتمی در نوزادان، از جمله علائم آن، علل، نحوه تشخیص و درمان و پیشگیری از غلظت خون در نوزادان صحبت خواهیم کرد.
غلظت خون در نوزادان چیست؟
نوزادان مبتلا به پلی سیتمی یا غلظت خون، گلبول های قرمز زیادی دارند. از نظر پزشکی، این نوزادان دارای مقدار هماتوکریت بیش از 65٪ حالت عادی هستند. هماتوکریت، اندازه گیری درصدی از خون شما است که از گلبول های قرمز تشکیل شده است. بنابراین، برای مثال، اگر مقدار هماتوکریت شما 45 درصد باشد، به این معنی است که 45 درصد خون شما از گلبول های قرمز تشکیل شده است.
مقادیر هماتوکریت، معمولاً در نوزادان تازه متولد شده بیشتر از بزرگسالان است. سطح این ماده در ساعات پس از تولد به اوج خود می رسد، سپس کاهش می یابد. مقادیر استاندارد هماتوکریت در نوزادان می تواند بین 42 تا 65 درصد باشد.
بنابراین، تعداد بالای گلبول های قرمز در پلی سیتمی می تواند باعث غلیظ شدن خون شود. به این حالت هیپرویسکوزیته گفته می شود. داشتن هیپرویسکوزیته می تواند به این معنی باشد که رساندن خون غنی از اکسیژن به اندام ها و بافت ها، برای بدن شما دشوارتر است.
علائم غلظت خون در نوزادان چیست؟
بسیاری از نوزادان مبتلا به پلی سیتمی، بدون علامت هستند، اما با این وجود تخمین زده می شود که تا 47٪ از نوزادانی که معیارهای پلی سیتمی را دارند، دارای علائم هستند. علائم و نشانه های غلظت خون در نوزادان می تواند شامل موارد زیر باشد:
- بی حالی
- تغذیه ضعیف
- یرقان، زرد شدن پوست و سفیدی چشم
- بی قراری
- لرزش
- تشنج
- مکث در تنفس که آپنه نامیده می شود
- تنفس سریع و کم عمق
- سیانوز، تغییر رنگ آبی یا خاکستری پوست، لب ها و ناخن ها
نوزادان مبتلا به پلی سیتمی نیز ممکن است در چندین آزمایش آزمایشگاهی دارای یافته های غیر معمول باشند، از جمله:
- قند خون پایین
- کلسیم خون پایین
- تعداد پلاکت کم
علل غلظت خون در نوزادان چیست؟
چه چیزی باعث ایجاد غلظت خون در نوزاد می شود؟ عوامل متعددی مانند تاثیر استرس بر غلظت خون، ممکن است باعث افزایش سطح گلبول های قرمز در پلی سیتمی نوزاد شود، از جمله:
- دریافت اکسیژن کمتر در دوران بارداری، که می تواند منجر به افزایش تولید گلبول های قرمز برای جبران شود.
- دریافت خون بیش از حد از یک دوقلو در آنچه که سندرم انتقال خون دوقلو نامیده می شود.
- به تعویق انداختن بستن بند ناف، که می تواند منجر به انتقال گلبول های قرمز اضافی به نوزاد شود.
افزایش گلبول های قرمز می تواند منجر به افزایش ویسکوزیته خون و کاهش جریان خون به اندام ها و بافت های حیاتی شود. این همان چیزی است که منجر به بسیاری از علائم پلی سیتمی، مانند بی حالی، تنفس سریع کم عمق و سیانوز می شود.
حتما بخوانید:
دمنوش های رقیق کننده خون
غلظت خون در نوزادان چگونه تشخیص داده می شود؟
اگر نوزاد تازه متولد شده علائمی مانند بی حالی، مشکلات تنفسی یا سیانوز داشته باشد، پزشک می تواند آزمایشاتی را برای پیدا کردن علت این علائم تجویز کند. یکی از این آزمایشات، شمارش کامل خون (CBC) خواهد بود. CBC سطح سلول های مختلف خون و چندین پارامتر خونی دیگر از جمله هماتوکریت را اندازه گیری می کند. هماتوکریت بالاتر از 65 درصد نشان دهنده غلظت خون است.
سایر آزمایشاتی که ممکن است برای تشخیص غلظت خون در نوزادان انجام شود عبارتند از:
- یک پانل متابولیک
- تست های عملکرد کبد و کلیه
- آزمایشات سطح اکسیژن خون
- آزمایشات تصویربرداری مانند سونوگرافی
درمان غلظت خون در نوزادان
درمان غلظت خون در نوزادان بحث برانگیز است. این مسئله به این دلیل است که شواهد محدودی وجود دارد که نشان میدهد استراتژیهای درمانی فعلی نتایج را بهبود میبخشد. به طور کلی، دو نوع درمان ممکن است برای پلی سیتمی در نوزادان استفاده شود. این درمان ها محافظه کارانه و انتقال خون با تعویض جزئی (فلبوتومی) هستند.
درمان محافظه کارانه – یا اصلاً هر درمانی – برای نوزادان بدون علائم پلی سیتمی به ندرت توصیه می شود، اگرچه پزشک ممکن است هماتوکریت آنها را کنترل کند و مراقب علائم در حال پیشرفت باشد. فلبوتومی ممکن است برای نوزادان با علائم غلظت خون استفاده شود. این درمان، شامل برداشتن مقداری از خون نوزاد و جایگزینی آن با مایعات از طریق IV است. این نوع از درمان به رقیق شدن خون و معکوس کردن اثرات هیپرویسکوزیته کمک می کند.
شما میتوانید برای درمان غلظت خون، به مرکز فلبوتومی ریکاوری مراجعه کنید. درمان غلظت خون در این مرکز با بهروزترین روش ها و امکانات و با استفاده از روش فصد مدرن صورت میپذیرد.
عوارض غلظت خون در نوزادان
حال باید دید که آیا غلظت خون زندگی نوزادان را تهدید می کند؟ بسیاری از نوزادان مبتلا به پلی سیتمی، بدون هیچگونه عوارضی بهبود می یابند، اما نوزادان مبتلا به هیپرویسکوزیته شدید ممکن است عوارضی مانند:
- هیپوکسی یا سطوح پایین اکسیژن در بافت های بدن شما که می تواند منجر به آسیب شود.
- لخته شدن خون
- ترومبوز ورید کلیه، نوع خاصی از لخته خون که می تواند منجر به نارسایی کلیه شود.
- انتروکولیت نکروزان، وضعیتی که باعث می شود بافت روده شما بمیرد.
- سکته
را تجربه کنند.
سخن پایانی
غلظت خون در نوزادان زمانی رخ می دهد که یک نوزاد تازه متولد شده گلبول های قرمز زیادی داشته باشد. این بیماری با اندازه گیری سطح هماتوکریت تشخیص داده می شود. بسیاری از نوزادان مبتلا به پلی سیتمی بدون علامت هستند، اما برخی از مهم ترین علائم، می تواند شامل بی حالی، تغذیه ضعیف و تنفس سریع باشد. در برخی موارد، ممکن است پلی سیتمی به هیپرویسکوزیته منجر شود. این مشکل در واقع ضخیم شدن خون است که می تواند منجر به عوارض بالقوه جدی شود. درمان پلی سیتمی در نوزادان هم می تواند شامل تزریق مایعات یا فلبوتومی باشد.