آیا کم‌کاری تیروئید باعث کم‌خونی می‌شود؟ بررسی رابطه میان این دو بیماری

امروزه کم‌کاری تیروئید و کم‌خونی دو اختلال شایع هستند که می‌توانند به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر سلامت افراد تأثیر بگذارند. تیروئید، غده‌ای کوچک و پروانه‌ای شکل در گردن، مسئول تنظیم بسیاری از فرآیندهای متابولیکی بدن از طریق هورمون‌های تیروئیدی است. کم‌کاری تیروئید زمانی رخ می‌دهد که این غده قادر به تولید کافی هورمون‌های تیروئیدی نباشد. این اختلال می‌تواند منجر به کاهش فعالیت‌های متابولیکی و بروز علائمی نظیر خستگی، افزایش وزن، و پوست خشک شود. از سوی دیگر، کم‌خونی، شرایطی است که در آن تعداد گلبول‌های قرمز یا مقدار هموگلوبین خون کاهش می‌یابد و منجر به اختلال در انتقال اکسیژن به بافت‌ها می‌شود.

شایع‌ترین علائم کم‌خونی شامل ضعف، تنگی نفس، و رنگ‌پریدگی پوست است. ارتباط نزدیکی بین کم کاری تیروئید و کم خونی وجود دارد. ارتباط کم کاری تیروئید و کم خونی می‌تواند از طریق مکانیسم‌های مختلفی مانند کاهش جذب آهن، نقص در تولید گلبول‌های قرمز، یا کمبود ویتامین B12 و فولیک اسید رخ دهد. در ادامه به بررسی رابطه این دو بیماری می‌پردازیم.

علائم کم کاری تیروئید و کم خونی

کم‌کاری تیروئید می‌تواند طیف گسترده‌ای از علائم را به همراه داشته باشد. از جمله این علائم می‌توان به خستگی مداوم، افزایش وزن غیرقابل‌توجیه، و حساسیت به سرما اشاره کرد. افراد مبتلا ممکن است دچار خشکی پوست، ریزش مو و حتی تورم در صورت و اندام‌ها شوند. کاهش ضربان قلب، یبوست، ضعف عضلانی و مشکلات شناختی مانند کاهش تمرکز یا افسردگی نیز از دیگر نشانه‌های شایع این بیماری هستند. در مقابل، کم‌ خونی یا کم خونی فقر آهن به دلیل کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌های بدن علائمی همچون خستگی شدید، رنگ‌پریدگی پوست و تنگی نفس را به همراه دارد. افراد مبتلا به کم خونی ممکن است از سردرد، سرگیجه و احساس سرما در دست‌ها و پاها شکایت کنند. ضربان قلب سریع یا نامنظم، شکنندگی ناخن‌ها و التهاب زبان نیز از دیگر نشانه‌های این اختلال هستند. در موارد کمبود آهن، علائمی مانند میل غیرطبیعی به خوردن مواد غیرغذایی نظیر خاک یا یخ نیز دیده می‌شود.

با توجه به شباهت برخی از علائم این دو بیماری، تشخیص دقیق با استفاده از آزمایش‌های تخصصی و نظارت پزشک ضروری است. درمان مناسب می‌تواند تأثیرات این علائم را کاهش داده و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشد. با مراجعه به مرکز ایران فصد، نسبت به تشخیص، پیشگیری و درمان این بیماری‌ها اقدام نمایید.

آیا کم کاری تیروئید باعث کم خونی میشود؟

اگر از بیماری تیروئید رنج می‌برید و علائمی نظیر خستگی دارید، یکی از دلایل اصلی آن ممکن است کم خونی فقر آهن باشد. سطوح پایین آهن می تواند باعث خستگی و ریزش مو در بیماران تیروئیدی شود. این عارضه به ویژه در مورد کم کاری تیروئید صادق است، اما می‌تواند با پرکاری تیروئید نیز رخ دهد. کم خونی فقر آهن (IDA) شامل آهن کم و هموگلوبین پایین است. سطح پایین هورمون تیروئید، فعالیت مغز استخوان، بافتی که گلبول‌های قرمز را می‌سازند را سرکوب می‌کند. در نتیجه تولید گلبول‌های قرمز خون را کاهش می‌دهد و باعث ایجاد کم خونی می‌شود. همچنین تحقیقات نشان می‌دهد که کم‌خونی در 60 درصد از افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید تشخیص داده می‌شود. ارتباط بین آهن خون، گلبول‌های قرمز و TSH ممکن است با تداخل در عملکرد طبیعی غده تیروئید منجر به کم کاری تیروئید شود، بنابراین آگاهی از ارتباط بین کم کاری تیروئید و کم خونی می‌تواند در تشخیص و درمان این بیماری‌ها کمک کند.

آزمایش کم خونی و تیروئید

آزمایش‌های کم خونی و تیروئید به منظور شناسایی و ارزیابی مشکلات مرتبط با این دو وضعیت انجام می‌شوند. این آزمایش‌ها اطلاعات ارزشمندی درباره سلامت عمومی فرد فراهم می‌کنند و می‌توانند به شناسایی علل زمینه‌ای علائم کمک کنند. کم خونی و کم خونی ناشی از کمبود آهن، با آزمایش فریتین سرم ( بررسی ذخایر آهن بدن برای شناسایی کمبود آهن) تشخیص داده می‌شود. آزمایشی که میزان ذخیره آهن در بدن شما را اندازه گیری می‌کند. اگر نتایج فریتین سرم کم باشد، کم خونی ناشی از کمبود آهن در بدن شما تشخیص داده می‌شود. اما اگر بالا باشد، می‌تواند به تایید تشخیص پرکاری تیروئید کمک کند.

در افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید، ممکن است نتایج آزمایش‌های کم‌خونی نیز غیرطبیعی باشد، چرا که اختلالات تیروئیدی می‌توانند بر تولید گلبول‌های قرمز یا جذب مواد مغذی تأثیر بگذارند. انجام این دو دسته آزمایش به‌طور همزمان می‌تواند به شناسایی بهتر وضعیت سلامتی بیمار و تشخیص و درمان کم کاری تیروئید و کم خونی کمک کند. تاثیر کم خونی بر قلب را در اینجا مطالعه کنید.

پرکاری تیروئید و کم خونی چه ارتباطی دارند؟

اما در خصوص پرکاری تیروئید و کم خونی باید گفت، اگر پرکاری تیروئید دارید، احتمالاً دارای سطوح بالایی از فریتین هستید، پروتئینی که به ذخیره آهن در بدن کمک می‌کند. غده تیروئید پرکار مقادیر زیادی فریتین تولید می‌کند. منطقی به نظر می‌رسد که افزایش ذخیره آهن از کم خونی جلوگیری کند. اگرچه اغلب برعکس این موضوع صادق است. به نظر می‌رسد فریتین بالا باعث ایجاد یک پاسخ التهابی می‌شود که بدن را از استفاده عادی از آهن باز می‌دارد. این مشکل اغلب در بیماری گریوز (پرکاری تیروئید خود ایمنی) دیده می‌شود.

درمان کم خونی و کم کاری تیروئید

کم‌کاری تیروئید معمولاً با تجویز هورمون‌های جایگزین تیروئید درمان می‌شود. داروی اصلی برای این بیماری لووتیروکسین است که به صورت خوراکی مصرف می‌شود. این دارو سطح هورمون‌های تیروئیدی را به حالت طبیعی بازمی‌گرداند و علائم مرتبط با کم‌کاری تیروئید را کاهش می‌دهد. تنظیم دقیق دوز این دارو بر اساس نتایج آزمایش‌های TSH و T4 بسیار مهم است. اگر کم‌خونی ناشی از کمبود آهن باشد، مکمل‌های خوراکی آهن مانند فروس سولفات تجویز می‌شود. در موارد شدیدتر یا زمانی که بدن نمی‌تواند آهن را به‌خوبی جذب کند، از تزریق سرم آهن استفاده می‌شود.

تزریق سرم آهن به خصوص برای بیمارانی که مشکلات گوارشی دارند یا نیاز به جذب سریع آهن دارند، مؤثر است. تزریق ویتامین B12 یا مصرف مکمل‌های خوراکی B12 و فولیک اسید به درمان کمک می‌کند. تزریق سرم آهن یا سرم کم‌خونی نیز یکی از روش‌های مؤثر و سریع برای تأمین آهن در بیماران مبتلا به کم‌خونی شدید است. این روش معمولاً در مراکز درمانی مانند فلبوتومی ریکاوری انجام می‌شود و می‌تواند باعث افزایش سریع سطح هموگلوبین و بهبود علائم شود. با این حال، انجام این درمان نیازمند نظارت دقیق پزشکی برای جلوگیری از واکنش‌های آلرژیک یا عوارض احتمالی است.

کلام نهایی

کم کاری تیروئید و کم خونی، هرچند به ظاهر بیماری‌های جداگانه‌ای هستند، می‌توانند تأثیرات متقابلی بر یکدیگر داشته باشند و سلامت کلی بیمار را به شدت تحت تأثیر قرار دهند. تشخیص به‌موقع، انجام آزمایش‌های لازم و درمان مناسب، از جمله تجویز داروهای تیروئیدی و استفاده از مکمل‌های آهن یا تزریق سرم آهن، می‌تواند به بهبود علائم و افزایش کیفیت زندگی بیماران کمک کند. مهم است که بیماران تحت نظارت دقیق پزشک قرار بگیرند و درمان‌ها بر اساس شرایط خاص آن‌ها تنظیم شود. با آگاهی‌بخشی و پیگیری مداوم، آگاهی از تاثیر تغذیه و کم خونی و سایر روش‌های درمانی مدرن، می‌توان از عوارض این دو بیماری پیشگیری کرد و به ارتقای سلامت عمومی دست یافت. برای درمان کم خونی و مبارزه با کم کاری یا پرکاری تیروئید، با مراجعه به مرکز فلبوتومی ریکاوری می‌توانید از خدمات تزریق سرم آهن و سایر خدمات بهره‌مند شوید.

منبع: +