شاید برای شما نیز اتفاق افتاده باشد که بعد از خونگیری، دست شما کبود شده باشد. این اتفاق دلایل زیادی دارد و ممکن است ذهن افراد زیادی را به خود مشغول کرده باشد. به همین دلیل در ادامه قصد داریم تا علت کبودی دست بعد از خونگیری را به طور کامل مورد بررسی قرار دهیم.
پس از خونگیری، کبودی کوچک کاملاً طبیعی است. کبودی معمولاً به دلیل آسیب به رگهای خونی کوچک هنگام وارد کردن سوزن توسط پزشک ظاهر میشود. همچنین اگر پس از برداشتن سوزن فشار کافی اعمال نشود، ممکن است کبودی ایجاد شود.
علائم کبودی شامل درد، حساسیت به لمس، تورم و تغییر رنگ است. نیروی جاذبه، خون را به سمت پایین و بین لایههای بافت میکشد. کبودی معمولاً با گذشت زمان از بین میرود و خون موجود در کبودی تجزیه میشود (ممکن است در این زمان متوجه طیف وسیعی از تغییرات رنگ شوید) و در نهایت دوباره جذب شده و توسط بدن به طور مجدد مورد استفاده قرار میگیرد.
علت کبودی دست بعد از خونگیری چیست؟
خونگیری در درمان غلظت خون قابل انجام است، با این حال در طول خونگیری ممکن است دست کبود شود. در ابتدا نیاز است تا بدانیم که چرا دست بعد از خونگیری کبود میشود؟
- آسیب مستقیم به دیواره رگ: ورود سوزن به رگهای کوچک اطراف یا فشار بیش از حد سوزن به دیواره ورید اصلی، باعث پارگی مویرگها و نشت خون میشود.
- فشار ناکافی یا کوتاه مدت بعد از خروج سوزن: اگر محل سوراخ کمتر از ۵–۷ دقیقه با فشار ثابت بسته نشود، خون به راحتی به بافت زیر پوست نفوذ میکند.
- مالش یا ماساژ محل نمونهگیری: مالیدن ناحیه پس از خونگیری، خون را از رگ به بافتهای اطراف پخش میکند و کبودی را شدیدتر میکند.
- رگهای ظریف: افراد مسن، کسانی که کورتون طولانی مصرف کردهاند یا به طور ژنتیکی پوست و رگ نازک دارند، بسیار مستعد کبودی هستند.
- تکان دادن یا حرکت ناگهانی دست حین خونگیری: تکان دادن دست باعث جابهجایی سوزن داخل رگ و پارگی دیواره میشود.
- لباس تنگ یا آستین فشاری: فشار مداوم آستین تنگ پس از خونگیری، جریان خون را مختل کرده و کبودی را افزایش میدهد.
- مصرف داروهای رقیقکننده یا ضدپلاکت خون: آسپرین، کلوپیدوگرل، وارفارین، ریواروکسابان، ایبوپروفن و ناپروکسن زمان انعقاد را طولانی میکنند.
- اختلالات انعقادی و بیماریهای زمینهای: هموفیلی، بیماری فونویلبراند، ترومبوسیتوپنی یا مشکلات کبدی شدید.
- مکملها و مواد غذایی رقیقکننده: روغن ماهی، جینکوبیلوبا، ویتامین E بالا، سیر، زنجبیل، زردچوبه و کمبود ویتامین K یا C. چنانچه قصد استفاده از مکملهای ویتامین را دارید، پیشنهاد میکنیم نگاهی به مقاله تاثیر ویتامین تراپی بر خستگی داشته باشید.
در بیشتر موارد، کبودی دست بعد از خونگیری یک عارضه جانبی بی ضرر است که در عرض یک یا دو هفته خود به خود برطرف می شود. کبودی دست بعد از خونگیری معمولاً تغییر رنگ میدهد و از آبی-بنفش تیره به سبز، سپس قهوهای و در نهایت محو شدن به زرد روشن قبل از ناپدید شدن کامل میرود.
راههای کاهش کبودی قبل از خونگیری
کسی که عمل خونگیری را انجام میدهد، باید فردی باتجربه در این حوزه باشد تا از ایجاد کبودی جلوگیری شود.
- هیدراته بودن بدن: حداقل از ۲–۳ ساعت قبل، آب زیاد بنوشید (حداقل ۲ لیوان). رگهای پر از آب برجستهتر، نرمتر و راحتتر دیده میشوند و احتمال پارگی یا چندبار سوزن زدن به شدت کاهش مییابد. (البته قبل از برخی آزمایشهای خون باید ناشتا باشید)
- آرامش کامل: استرس باعث انقباض عروق و سختتر شدن خونگیری میشود. قبل از ورود به اتاق، چند نفس عمیق بکشید، شانهها را شل کنید و به خودتان یادآوری کنید که این کار فقط چند ثانیه طول میکشد.
- اطلاعرسانی به موقع: اگر رگهایتان ظریف است، قبلاً کبودی شدید داشتهاید یا رگتان به سختی پیدا میشود، حتماً به تکنسین بگویید. درخواست کنید از سوزن پروانهای (باترفلای) یا دست دیگر استفاده کند.
- بیحرکتی در حین عمل: دست را کاملاً شل و ثابت نگه دارید، مشت نکنید و هیچ حرکتی انجام ندهید. حتی کوچکترین جابهجایی میتواند سوزن را از جای خود خارج کرده و باعث پارگی دیواره رگ شود
برای مطالعه بیشتر درباره سرم نرمال سالین کلیک کنید.
آیا کبودی دست بعد از خونگیری قابل پیشگیری است؟
یکی از سوالاتی که برای افراد به وجود میآید این است که کبودی دست بعد از خونگیری را میتوان پیشگیری کرد یا خیر؟
- در مورد داروهای رقیق کننده خون که مصرف میکنید، از قبل با پزشک خود صحبت کنید. رقیق کنندههای خون میتوانند شما را مستعد کبودی کنند.
- تا چند ساعت پس از خونگیری از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. فعالیت شدید میتواند جریان خون را در ناحیه افزایش دهد و کبودی را بدتر کند.
- برای جلوگیری از وارد کردن فشار به ورید، در محل سوراخ لباس گشاد بپوشید.
- پس از برداشتن سوزن، چند دقیقه به محل سوراخ فشار ملایمی وارد کنید. این به انقباض عروق خونی و جلوگیری از خونریزی بیشتر کمک میکند.
- از کمپرس سرد به مدت 15 تا 20 دقیقه هر بار، چند بار در روز، در 24 ساعت اول روی ناحیه مورد نظر استفاده کنید.
- در صورت امکان، به خصوص در 24 ساعت اول، بازو را بالای قلب خود قرار دهید. این به کاهش تورم کمک میکند.
[مطالعه بیشتر: مراقبت های قبل و بعد از فلبوتومی]
چقدر طول میکشد تا کبودی دست بعد از خونگیری بهبود یابد؟
طبق گفته medicalnewstoday مدت زمان بهبودی به مواردی مثل شدت و گستردگی کبودی، سن فرد، سیستم ایمنی، مراقبتهای بعد از خونگیری و مصرف داروهایی مثل ضدالتهاب یا ضدانعقاد خون بستگی دارد.
لازم به ذکر است که اگر کبودی دست شما از الگوهای زیر پیروی کند، کاملا طبیعی است و نباید نگران باشید:
- ظرف ۱ تا ۲ روز پس از خونگیری ظاهر شود.
- اندازه آن کمتر از ۵ سانتیمتر باقی بماند.
- از الگوی معمول تغییر رنگ پیروی کند.
- فقط کمی حساس باشد و هر روز بهبود یابد.
- یک توده کوچک و سفت زیر کبودی اغلب فقط یک هماتوم کوچک است که بدن شما به مرور زمان به طور طبیعی آن را جذب میکند.
چه کسانی در معرض خطر بیشتری هستند؟
عوامل خاصی باعث میشوند کبودی پس از خونگیری بیشتر به چشم بیاید. از جمله اینها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سن بالای ۶۵ سال
- مصرف طولانی مدت کورتیکواستروئید
- سابقه کبودی آسان
- بیماری مزمن کلیه یا کبد
- استفاده از چندین داروی رقیقکننده خون
اگر هر یک از این موارد را علامت زدهاید، از قبل به فردی که از شما خون میگیرد اطلاع دهید. آنها میتوانند تکنیک خود را تنظیم کنند و پس از عمل، مدت طولانیتری شما را تحت نظر داشته باشند.
مدیریت کبودی دست بعد از خونگیری در خانه
بیشتر کبودیها بدون درمان پزشکی بهبود مییابند و نیازی نیست نگران کبودی و تورم رگ بعد از خونگیری باشید. اما جهت کاهش ناراحتی میتوانید اقدامات زیر را در منزل انجام دهید:
- استفاده از کمپرس سرد را برای ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول ادامه دهید.
- بعد از ۴۸ ساعت برای افزایش گردش خون، کمپرس گرم را جایگزین کنید.
- مسکنهای بدون نسخه (استامینوفن) میتوانند کمک کننده باشند. اگر مستعد خونریزی هستید، از مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن خودداری کنید.
- کشش ملایم بازو از سفتی جلوگیری میکند.
- از ماساژ شدید ناحیه خودداری کنید، زیرا این کار ممکن است خونریزی زیر پوست را بدتر کند.
در چه صورت به پزشک مراجعه کنیم؟
هر چند اکثر کبودیها بیخطرند، اما درصورت عدم رفع کبودی خونگیری با وجود برخی کبودیها باید به پزشک مراجعه کنید.
- کبودی خیلی بزرگ یا در حال گسترش (بزرگتر از کف دست یا بیش از ۱۵–۲۰ سانتیمتر) که میتواند نشانهی نشت خون شدید یا تشکیل هماتوم باشد.
- کبودی آسان و مکرر در نقاط دیگر بدن بدون ضربه یا با ضربههای بسیار جزئی، که ممکن است به اختلال انعقادی، کمبود پلاکت یا بیماریهای کبدی اشاره کند.
- بروز کبودیهای جدید در نواحی غیرمرتبط مانند ساق پا، شکم یا صورت، که میتواند علامت مشکل سیستمیک باشد.
- خونریزی طولانی مدت از محل سوراخ یا هر جای دیگر بدن (نظیر بینی، لثه، ادرار یا مدفوع).
- درد شدید، تورم قابل توجه، گرمی، قرمزی یا احساس توده سفت در محل خونگیری، که ممکن است نشاندهندهی عفونت، فلبیت یا هماتوم بزرگ باشد.
سخن پایانی
کبودی پس از خونگیری یک اتفاق رایج است که معمولاً طی چند هفته خود به خود برطرف می شود. با درک علت و انجام اقدامات پیشگیرانه، می توانید احتمال ایجاد کبودی را به حداقل برسانید. اگر علائم نگران کننده ای مانند کبودی زیاد، خونریزی، درد یا تورم را تجربه کردید، در مشورت با پزشک خود تردید نکنید.
سوالات متداول
اگر کبودی خیلی بزرگ شد چیکار کنم؟
اگر بزرگتر از کف دست یا در حال گسترش بود، همان روز به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید (ممکن است هماتوم باشد).
کبودی بعد از خونگیری طبیعی است؟
بله، کاملاً طبیعی و شایع است، در ۱۰ تا ۳۰ درصد افراد رخ میدهد و معمولاً بیخطر است. اگر فشار کافی داده شود و داروهای رقیقکننده مصرف نکنید، طی ۷ تا ۱۴ روز بدون هیچ اثری محو میشود.
آیا آسپرین و وارفارین واقعاً کبودی را زیاد میکند؟
بله، این داروها زمان انعقاد خون را چند برابر میکنند. حداقل ۴۸–۷۲ ساعت قبل از خونگیری یا فلبوتومی (با هماهنگی پزشک) قطع کنید تا خطر کبودی به شدت کاهش یابد.
برای رفع کبودی دست بعد از سرم چه کنم؟
کبودی خفیف در اطراف محل تزریق داخل وریدی شایع است و معمولاً ظرف چند روز خود به خود محو میشود. برای کاهش ناراحتی و تورم، به خصوص در طول یک یا دو روز اول، از کمپرس سرد یا کیسه یخ پیچیده شده در پارچه نازک به مدت 10 تا 20 دقیقه استفاده کنید. در صورت امکان، دست را بالا نگه دارید و از فشار غیرضروری روی ناحیه خودداری کنید.
یک پاسخ
خودم همیشه بعد از خونگیری دستم کبود میشدم و فکر میکردم دیگه چارهای نیست، ولی با خوندن این نکات تا حدودی کبودی دستم رو تونستم کنترل کنم