بارداری یکی حساسترین دورههای هر خانمی میباشد، حتی کوچکترین مشکل در این بازه زمانی برای جنین و مادر ممکن است خطرناک باشد. کمخونی در بارداری یکی از نگرانیهای مادران میباشد، در ادامه قصد داریم تا پرسش برای کمخونی در بارداری چی بخوریم؟ را به خوبی پاسخگو باشیم.
کم خونی در بارداری چگونه به وجود میآید؟
در دوران بارداری جنین به طور مداوم رشد میکند و رشد او نیاز به اکسیژن دارد. اکسیژن از طریق گلبولهای قرمز به جنین منتقل میشود و اگر سطح آهن مادر پایین باشد، انتقال اکسیژن را مختل میکند. این وضعیت کمخونی در بارداری نام دارد.
راهکارهای درمان کمخونی در بارداری
اولین اقدامی که برای رفع کم خونی در بارداری باید انجام دهید، این است که با مشاهدهی علائمی مثل خستگی مفرط، ضعف، رنگپریدگی پوست و لبها، تنگی نفس، سرگیجه، تپش قلب، سردرد و سردی دست و پاها باید به پزشک مراجعه کنید تا آزمایشهای لازم از شما گرفته شود. بعد از تایید پزشک از جهت داشتن کمخونی، با همراهی پزشک میتوانید راههای درمانی زیر را انجام دهید.
|
ماده غذایی |
مقدار آهن (میلیگرم) |
اولویت مصرف |
|
گوشت قرمز (گوسفندی) |
۲.۶ | بسیار بالا |
| عدس پخته | ۳.۳ |
بالا (همراه با لیمو) |
|
تخمه کدو |
۸.۸ | متوسط (به عنوان میانوعده) |
| اسفناج پخته | ۲.۷ |
خوب (همراه با ویتامین C) |
میوه
در پاسخ به این سوال که برای کمبود آهن چه بخوریم؟ اولین گزینه، میوهها هستند. مصرف میوه در دوران بارداری بسیار توصیه میشود. میوههایی که سرشار از آهن هستند عبارتند از:
- توت سفید: هر ۱۰۰ گرم توت سفید حدود ۱۰ میلیگرم آهن دارد؛ یکی از قویترین میوههای خونساز که نگرانی تأمین آهن روزانه را برطرف میکند.
- هلو: هلو نه تنها آهن دارد، بلکه از تولید گلبولهای قرمز معیوب جلوگیری کرده و با فیبر بالا، جذب آهن را افزایش میدهد.
- خرما: خرما سرشار از آهن، کلسیم و منیزیم است و سطح هموگلوبین را به طور مؤثر بالا میبرد.
- تمشک: تمشک علاوه بر آهن، ویتامین C، فولات، پتاسیم و آنتیاکسیدان دارد و به جذب بهتر آهن کمک میکند.
- زردآلو: زردآلو سرشار از ویتامین A، C و آهن است؛ در رشد سلولها، تشکیل چشم و بافتهای جنین نقش کلیدی دارد و با افزایش هموگلوبین، کمخونی را پیشگیری و درمان مینماید.
- سیب: سیب به تشکیل سلولهای خونی کمک کرده و قند خون را متعادل نگه میدارد.
- انار: انار با تولید سلولهای خونی، کمخونی ناشی از فقر آهن را کاهش میدهد.
- آلو بخارا: آلوبخارا آهن دارد و مهمتر از آن، از یبوست ناشی از قرص آهن در بارداری جلوگیری میکند.
رژیم غذایی
در کنار مصرف میوه، خانم باردار باید درمان خانگی دیگری از جمله تغییر در رژیم غذایی را نیز انجام دهد و موارد زیر را مصرف کند.
- غذاهای غنی از آهن، گوشت قرمز، مرغ، ماهی، عدس، لوبیا و اسفناج را مصرف کنید.
- فولات نیز به تولید گلبولهای قرمز کمک میکند، به همین دلیل مصرف غذاهایی مثل سبزیجات برگدار سبز، آووکادو، لوبیا و مرکبات نیز در درمان کمخونی بارداری تاثیر دارند.
- در کنار فولات، ویتامین B12 نیز سلولهای خونی مورد نیاز برای رشد جنین را تامین میکند، منابع غذایی غنی از این ویتامین شامل گوشت، مرغ، ماهی، تخممرغ و محصولات لبنی هستند.
- عسل و دارچین نیز سطح آهن بدن را بالا میبرد.
- زرده تخممرغ سرشار از آهن و ویتامینهای گروه B است؛ اما دقت کنید که نباید با چای یا قهوه مصرف شود.
- دانه کدو تنبل و کنجد حاوی روی و آهن هستند که برای تقسیم سلولی جنین ضروریاند.
- فلفل دلمهای و کلم بروکلی منبع غنی ویتامین C هستند. توصیه میشود در کنار عدسی یا گوشت، حتما فلفل دلمهای خام مصرف شود تا جذب آهن تا ۳ برابر افزایش یابد.
قرص
- قرصهای آهن: این قرصها مهمترین مکمل برای افزایش سطح آهن خون و جبران کمخونی بارداری هستند. پزشکان معمولا از سهماهه اول یا دوم، روزانه ۳۰ تا ۶۰ میلیگرم آهن تجویز میکنند تا هموگلوبین مادر حفظ شده و رشد جنین حمایت شود.
- مکملهای فولات (اسید فولیک) و ویتامین B12: فولات برای تشکیل سلولهای خونی و جلوگیری از نقص لوله عصبی جنین ضروری است و معمولاً ۴۰۰ تا ۶۰۰ میکروگرم روزانه توصیه میشود. در صورت کمبود B12 (به ویژه در گیاهخواران)، مکمل آن نیز اضافه میگردد.
چه مواد خوراکی را نباید با هم برای جذب آهن مصرف کرد؟
طبق گفته verywellhealth قرص آهن خود را هرگز با شیر یا ماست نخورید. کلسیم رقیب اصلی آهن در جذب است، پس فاصله ۲ تا ۳ ساعته الزامی است. چای، قهوه و حتی شکلات داغ حاوی پلیفنولهایی هستند که تا ۷۰ درصد از جذب آهن جلوگیری میکنند.
آیا تغییر در رژیم غذایی برای درمان کمخونی در بارداری کافی است؟
وقتی زمان کافی برای انتظار (در اثر مصرف قرص) وجود ندارد، یا بیمار با افت شدید هموگلوبین روبرو است، تزریق سرم آهن در بارداری (سرمتراپی) به عنوان استاندارد طلایی درمان شناخته میشود. در این روش، آهن مستقیما وارد جریان خون شده و به سرعت در اختیار مغز استخوان برای ساخت گلبولهای قرمز قرار میگیرد. با اینکه تغذیه نقش مهمی دارد، اما در دوران بارداری جذب آهن حدود است و اگر کمخونی با رژیم غذایی اصلاح نشود، تزریق سرم آهن تحت نظر پزشک میتواند گزینه درمانی مناسبتری باشد.
سخن پایانی
در این بخش سعی شد تا پرسش برای کمخونی در بارداری چی بخوریم؟ پاسخ داده شود، باید بدانید که به هیچ عنوان درمان خودسرانهای از بابت کمخونی در بارداری انجام ندهید. برای کسب اطلاعات بیشتر از روند درمان این مشکل میتوانید با مشاورین فلبوتومی در تماس باشید.
سوالات متداول
آیا مصرف جگر برای درمان کمخونی در بارداری مجاز است؟
خیر، توصیه میشود در دوران بارداری (به ویژه سه ماهه اول) از مصرف جگر خودداری کنید. اگرچه جگر سرشار از آهن است، اما مقادیر بسیار بالای ویتامین A رتینول در آن میتواند برای جنین سمی باشد و خطر ناهنجاریهای مادرزادی را افزایش دهد.
بهترین زمان مصرف مکمل آهن برای جذب حداکثری چه زمانی است؟
بهترین زمان مصرف قرص آهن، با معده خالی (یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا) است.
آیا نوشیدن چای بلافاصله بعد از غذا واقعاً باعث کمخونی میشود؟
بله، چای حاوی مادهای به نام تانن است که به آهن متصل شده و مانع از جذب آن در روده میشود.
منابع: