کم خونی کودکان مشکلی شایع است که کودکان بسیاری را به خود مبتلا کرده است. کم خونی دلایل و انواع مختلفی دارد. آنچه در درمان کم خونی کودکان اهمیت دارد این است که اگر به موقع درمان نشود می تواند باعث اختلال در رشد کودک و آسیب های جبران ناپذیر شود. اگر کودک کم سن و سال دارید و نگران کم خونی آن هستید ما به شما روش های درمان کم خونی کودکان را معرفی می کنیم. در برخی مواقع پیشگیری و درمان کم خونی کودک بسیار راحت می باشد. با ما همراه باشید.
آیا کم خونی در کودکان درمان می شود؟
اگر تعداد گلبول های قرمز و یا مقدار هموگلوبین در بدن کم باشد، کودکان و نوزادان دچار کم خونی یا آنمی (anemia) موقتی می شوند. این مشکل بیشتر به دلیل کمبود مواد مغذی و یا خونریزی ایجاد می شود. در برخی موارد زیر ممکن است ارثی یا در نتیجه بیماری مزمن مانند اختلالات ژنتیکی، مشکلات خود ایمنی و سرطان باشد. بیشتر کم خونی در کودکان از نوع خفیف است و به راحتی درمان می شود. با توجه به نوع کم خونی راه های درمان کم خونی در کودکان متفاوت است.
درمان سریع کم خونی کودکان
برای درمان سریع کم خونی کودکان ابتدا باید یک پزشک، کودک را ویزیت کند تا علت اصلی بیماری در کودک تشخیص داده شود و درمان موثر برای آن شروع شود. به طور کلی اگر کم خونی کودک از نوع فقر آهن باشد بهترین درمان برای کم خونی کودکان استفاده از درمان های خانگی و با تغذیه مناسب می باشد. سریع ترین راه درمان کم خونی کودکان عبارتند از:
- اصلاح سبک غذایی کودک و استفاده از رژیم غذایی غنی شده با آهن و مواد کمک کننده به جذب آهن
- تشخیص به موقع و درمان درست بیماری های عفونی
- استفاده از مکمل های آهن
درمان کم خونی در کودکان
استفاده از درمان خانگی برای کم خونی کودکان رایج است. خوردن یک رژیم غذایی سالم می تواند خیلی زود علائم و نشانه های کم خونی در کودکان را از بین ببرد. در کنار تغذیه مصرف مکمل های آهن نیز می تواند باعث بهبود کم خونی شود. نکته قابل توجه در درمان کم خونی این است که در برخی موارد علائم غلظت خون با کم خونی اشتباه گرفته می شود مانند سردرد، سرگیجه، ضعف، بی حالی و خستگی که در هر دو مشابه است. روش های درمان غلظت خون بسیار متفاوت از کم خونی است لذا حتما با کمک یک پزشک متخصص بیماری را تشخیص دهید و خود سرانه اقدامی انجام ندهید. در ادامه برخی از روش های درمان کم خونی کودکان در خانه را معرفی می کنیم.
رژیم غذایی
درمان کم خونی کودکان با تغذیه یکی از مهم ترین و موثرترین روش های درمانی می باشد. رژیم غذایی سالم و مناسب برای کودکان دارای کم خونی شامل مواد غذایی غنی از آهن، اسید فولیک و ویتامین هایی نظیر b12 می باشد. دو شکل آهن در مواد غذایی وجود دارد؛ آهن هِم و غیر هِم. آهن هِم فقط در محصولات حیوانی مانند گوشت و آهن غیرهم در منابع غیر حیوانی و غذاهای غنی شده یافت می شود. هر دو منبع به فرد در تامین نیازهای روزانه آهن کمک می کند. جذب آهن هِم راحت تر است.
کودکان بد غذا که از آهن با مشاء گیاهی استفاده می کنند باید 1.8 بار بیشتر از میزان توصیه شده مصرف کنند. برای بهتر کردن جذب آهن غیر هِم آن را با ویتامین C نظیر لیمو و پرتقال ترکیب کنید. غذاهای غنی از آهن شامل گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخم مرغ، لوبیا، عدس، سبزیجات برگدار تیره، غلات غنی شده، میوه های خشک و… می باشد.
مکمل های غذایی
در بسیاری از مواقع کودک نمی تواند به اندازه کافی آهن، اسید فولیک و ویتامین B12 را از رژیم غذایی دریافت کند. در چنین شرایطی برای کم خونی کودکان چه باید کرد؟ پیشنهاد متخصصین استفاده از مکمل های های غذایی است. این مکمل ها را طبق دستور پزشک به کودک خود بدهید.
درمان خانگی کم خونی در کودکان
شاید از خود بپرسید درمان کم خونی در کودکان چیست؟ علاوه بر آنچه به عنوان راه های درمان کم خونی برای کودکان گفته شده می توان از درمان های خانگی نیز برای کم خونی استفاده کرد. خوردن برخی از مواد غذایی به عنوان شیوه ای موثر در کاهش علائم کم خونی و بهبود این بیماری به شمار می رود. در ادامه چند مورد از بهترین مواد غذایی برای درمان خانگی کم خونی در کودکان را معرفی می کنیم. در کنار استفاده از مواد غذایی حتما نوشیدن آب کافی را هم در نظر بگیرید. هیدراته نگه داشتن بدن به جذب آهن کمک می کند.
- انار
- اسفناج
- لوبیا
- عدس
- مرکبات
- گوجه فرنگی
- فلفل دلمه ای
- توت فرنگی
درمان کم خونی ارثی در کودکان
بیماری های خونی ارثی شامل کم خونی به دلیل گلبول های داسی شکل و تالاسمی می شود. اگر در خانواده سابقه بیماری خونی وجود داشته باشد احتمال ابتلا کودک افزایش پیدا می کند. گلبول های قرمز داسی شکل به سختی حرکت می کنند و دارای لبه خمیده ای هستند؛ بنابراین در رگ های خونی ظریف گیر کرده و راه رسیدن خون به اندام ها را می بندند. بدن به طور طبیعی این گلبول ها را از بین می برد اما شاید نتواند به اندازه کافی گلبول قرمز سالم جایگزین کند و کودک دچار کم خونی شود.
تالاسمی نیز به دلیل از دست دادن ژن های ویژه یا به ارث رسیدن ژن های معیوب ایجاد می شود. برای هر دو نوع کم خونی اگر به صورت خفیف باشد می توان با رژیم غذایی مناسب و مصرف روزانه اسید فولیک علائم را بهبود بخشید اما در صورت شدید بودن نیاز به تزریق خون و در مواقعی برداشتن طحال کودک است.
درمان کم خونی شدید کودکان
وقتی کودکان بر اثر جراحت یا خون دماغ شدن دچار خونریزی می شوند مغز استخوان خون بیشتری را تولید می کند تا کودک دچار کم خونی نشود اما گاهی ممکن است شدت خونریزی به اندازه ای باشد که بدن فرصت کافی برای تولید گلبول های قرمز و جایگزین کردن آن را نداشته باشد. از دست دان مقدار خون زیاد به مدت طولانی از دلایل کم خونی شدید کودکان و بزرگسالان است. از این رو درمان سریع خون دماغ شدن راهی برای پیشگیری از ابتلا به کم خونی کودک است. برای این کار حتما دلایل خون دماغ شدن را بررسی کنید. برای درمان کم خونی شدید در کودکان ابتدا علت بروز آن را بررسی کنید. در ادامه به کمک یک متخصص نسبت به درمان اقدام کنید. ممکن است در موارد شدید کم خونی نیاز به تزریق خون باشد.
پیشگیری کم خونی در کودکان
تا به اینجا درباره درمان کم خونی کودکان صحبت کردیم. در این قسمت راه های موثر پیشگیری کم خونی در کودکان را معرفی می کنیم. اصلی ترین موضوع در پیشگیری از کم خونی کودکان تغذیه مناسب و در صورت لزوم استفاده از مکمل های تغذیه ای می باشد. حتی در برخی موارد می توان از سرم تراپی و ویتامین تراپی استفاده کرد. برای پیشگیری ابتدا با یک متخصص کم خونی کودکان مشورت کنید تا بهترین روش درمان کم خونی کودکان را معرفی کند.
- با تجویز پزشک مکمل های آهن مثل قطره آهن، قرص های ویتامینی با دوز مناسب به کودک خود بدهید.
- در صورتی که کودکتان از شیر مادر تغذیه نمی کند، از شیر خشک غنی شده با آهن استفاده کنید تا در آینده کودک دچار کم خونی نشود.
- از مصرف روزانه بیش از اندازه شیر (بیشتر از 710 میلی لیتر) در کودکان 1 تا 5 سال جلوگیری کنید.
- استفاده از شیر گاو و بز تا یک سالگی کودک ممنوع است.
- استفاده از مواد غذایی غنی از ویتامین C مانند پرتقال، طالبی، توت فرنگی، گوجه فرنگی، گیلاس، فلفل دلمه ای و… به جذب بیشتر آهن در بدن کودک کمک می کند.
کم خونی در کودکان چگونه درمان می شود؟
کم خونی کودکان و راه های درمان آن به علت، نوع و شدت آن بستگی دارد اما به طور کلی برای درمان راه های زیر وجود دارند:
- استفاده از مکمل های حاوی ویتامین و مواد معدنی
- تغییر رژیم غذایی
- دارو درمانی برای جلوگیری از تخریب گلبول های قرمز و کمک به ساخت گلبول های قرمز در مغز استخوان کودک
- پرهیز از مصرف داروهایی که باعث آنمی و کم خونی در کودک می شوند.
- درمان اختلال زمینه ای که منجر به کم خونی شده است.
- جراحی برداشتن طحال در صورتی که کم خونی از نوع همولیتیک باشد.
- تزریق خون برای جایگزین کردن مقدار خون از دست رفته.
- استفاده از آنتی بیوتیک ها در صورتی که کم خونی به دلیل عفونت ایجاد شده باشد.
- پیوند سلول های بنیادی برای کم خونی های آپلاستیک
سخن پایانی
برای درمان کم خونی کودکان چکار کنیم؟ ابتدا با مراجعه به پزشک و انجام آزمایش علت و نوع کم خونی کودک را تشخیص دهید. سپس با توجه به تشخیص پزشک می توانید از راه های مختلف برای درمان استفاده کنید. اکثر کم خونی ها در کودکان به دلیل فقر آهن است که با اصلاح رژیم غذایی و مصرف مکمل های آهن قابل درمان می باشد.
