کم‌خونی و تنگی نفس؛ چرا نفس کشیدن سخت می‌شود؟

تاثیر کم خونی بر تنگی نفس خود را با نشانه‌های مختلفی نشان می‌دهد و می‌تواند بسیاری از جنبه‌های زندگی را مختل کند. از عدم توانایی انجام فعالیت‌های روزانه تا خستگی به دلیل کاهش انتقال اکسیژن، همگی از نشانه‌های کمبود آهن و تنگی نفس هستند. اما با یک سری راهکارهای ساده می‌توانید پیشگیری از اثر کم خونی بر تنگی نفس را زودتر در زندگی خود به کار ببرید تا از خطرات احتمالی آن در آینده هم دور باشید. در این محتوا به بررسی اثرات کم‌خونی بر تنگی نفس و روش‌های درمان آن می‌پردازیم. با ما همراه باشید.

آیا تاثیر کم خونی بر تنگی نفس زیاد است؟

بله، کم خونی به طور قابل توجهی بر تنفس تاثیر می‌گذارد. چرا که این خون است که باید اکسیژن و سایر مواد غذایی را به اندام‌ها برساند. زمانی که خون کم باشد بدن تلاش بیشتری می‌کند تا به اکسیژن مورد نیازش را به دست آورد. به همین دلیل شما احساس می‌کنیم تنگی نفس دارید. البته تنها تنگی نفس نیست. به مرور زمان مشکلات بیشتری مانند خستگی مفرط، ناتوانی بدن و بسیاری از مشکلات دیگر را نیز به همراه خواهد آورد که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

تاثیر کم خونی بر تنگی نفس چطور خود را نشان می‌دهد؟

برای تشخیص تاثیر کم خونی بر تنگی نفس باید علائم زیر را در خود پیدا کنید:

کاهش انتقال اکسیژن

هموگلوبین موجود در گلبول‌های قرمز خون مسئول حمل اکسیژن از ریه‌ها به بقیه بدن است. وقتی کسی کم‌خونی دارد، هموگلوبین کم‌تری در بدنش وجود دارد که این موضوع منجر به کاهش تحویل اکسیژن به مابقی بدن می‌شود. در نتیجه، بدن سطح پایین اکسیژن (هیپوکسی) را حس می‌کند و سعی می‌کند با افزایش سرعت و عمق تنفس، آن را جبران کند.

تنگی نفس حتی پس از فعالیت کم

یک فرد کم خون بعد از کوچک‌ترین فعالیت هم ممکن است دچار تنگی نفس شود. زمانی که کم خونی شدید باشد حتی در حالت استراحت و بدون فعالیت هم تنگی نفس رخ می‌دهد.

تنفس سریع

برای جبران سطح پایین اکسیژن، بدن ممکن است تنفس سریع‌تر و کم‌عمق‌تر (تنفس سریع) را تحریک کند. این یک پاسخ خودکار بدن جهت تلاش برای افزایش جذب اکسیژن و حذف دی‌اکسید کربن از خون است.

عدم تحمل ورزش

فردی که در حالت نشسته و یا با فعالیت بسیار کم دچار تنگی نفس می‌شود قطعا نمی‌تواند ورزش را تحمل کند. در طول فعالیت بدنی، عضلات و اندام‌ها به اکسیژن بیشتری نیاز دارند. افراد کم‌خون اغلب در نفس کشیدن مشکل دارند یا احساس خستگی غیرمعمول می‌کنند. چرا که بدن آن‌ها نمی‌تواند اکسیژن کافی برای تامین نیاز اندام‌ها را آماده کند.

مکانیسم‌های جبرانی

مکانیسم‌های جبرانی بدن در حالت کم‌خونی فعال می‌شود. برای مثال بدن با افزایش تولید اریتروپویتین، تولید گلبول‌های قرمز خون را تحریک می‌کند. این عملیات تنفس را بهتر و کارآمدتر می‌کند تا بدن با کم‌خونی سازگار شود. البته این کار تنها پاسخ بدن برای پیشگیری از اثر کم خونی بر تنگی نفس است و نمی‌تواند به عنوان درمان استفاده شود.

افزایش کار قلب و ریه‌ها

قلب برای پمپاژ خون بیشتر برای جبران کمبود اکسیژن، سخت‌تر کار می‌کند. این فشار یک تاثیر کم خونی بر تپش قلب است که فرد کم‌خون آن را با افزایش ضربان قلب و تنگی نفس متوجه می‌شود. مخصوصا در هنگام فعالیت، این مسئله بسیار بیشتر می‌شود.

روش های درمان برای کاهش اثر کم خونی بر تنگی نفس

اگر تنگی نفس شما دائمی باشد، در حالت استراحت هم رخ دهد یا با علائم دیگری مانند سرگیجه، درد در قفسه سینه یا خستگی شدید همراه باشد، باید حتما درمان کم خونی را آغاز کنید. این روش‌های درمانی در بدن از طریق روش‌های مختلفی امکان‌پذیر است که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

تزریق سرم آهن

یکی از بهترین و سالم‌ترین راه‌های درمان، تزریق سرم آهن برای کم خونی است. بسیاری از مواقع کم‌خونی به دلیل فقر آهن رخ می‌دهد و هنگامی که آهن خون تامین شود، هموگلوبین خون نیز به مقدار کافی تولید و کم‌خونی درمان می‌شود. در مرکز فلبوتومی ریکاوری، تزریق سرم آهن برای درمان کم‌خونی تحت نظر پزشکان صورت می‌گیرد. در این مرکز شما ابتدا به صورت کاملا رایگان معاینه می‌شوید و سپس فرآیند درمان صورت می‌گیرد.

تزریق سرم بسیار کارآمدتر از خوردن مکمل آهن است. چرا که در روش تزریقی خون به سادگی آهن را دریافت می‌کند و نیاز به طی شدن پروسه هضم، جذب و دفع نیست.

رعایت یک برنامه غذایی سالم

گنجاندن مواد غذایی سرشار از آهن در برنامه غذایی‌تان می‌تواند کمبود آهن را به طور چشم‌گیری درمان کند. گوشت قرمز،‌ جگر، مرغ، ماهی، انواع حبوبات مانند عدس لوبیا، انواع سبزیجات برگ سبز مانند اسفناج، کلم، انواع غلات و… سرشار از آهن هستند و شما می‌توانید برای درمان تاثیر کم خونی بر تنگی نفس خود از آن‌ها استفاده کنید.

ورزش منظم

هرچند که کمبود آهن و تنگی نفس مانع از ورزش کردن می‌شوند، اما اگر بتوانید ورزش کردن را همراه با دیگر روش‌های درمانی در برنامه روزانه خود جای دهید، بسیار خوب است. ورزش کردن تولید هموگلوبین خون را تحریک می‌کند و خون‌رسانی به اندام‌ها را بهبود می‌بخشد. البته نیاز نیست ورزش‌های خاص یا سنگینی انجام دهید. بلکه تنها یوگا، پیاده‌روی، شنا و یا هر فعالیت ورزشی مورد علاقه خودتان کافی است.

مصرف کافی آب

یکی از روش های درمان برای کاهش اثر کم خونی بر تنگی نفس، مصرف مقدار کافی آب و هیدراته نگه داشتن بدن است. کم‌آبی علائم و تاثیر کم خونی بر تنگی نفس را افزایش می‌دهد. چرا که وقتی آب بدن کم باشد حجم خون کاهش می‌یابد و گلبول‌های قرمز برای رساندن اکسیژن به اندام‌ها به مشکل می‌خورند. نوشیدن روزانه 8 لیوان آب حجم خون را در سطوح مناسب نگهداری می‌کند.

دوری از مهارکننده‌های جذب آهن

برخی مکمل‌ها جذب آهن در بدن را مهار می‌کنند. مخصوصا هنگامی که با وعده‌های اصلی غذایی مصرف می‌شوند، می‌توانند جلوی جذب آهن دیگر مواد غذایی را نیز بگیرند. این مهارکننده‌ها شامل این موارد می‌شوند:

• تانن‌ها:‌ در چای و قهوه موجود هستند.
• کلسیم: دوزهای بالای کلسیم جذب آهن را مختلف می‌کنند.
• فیتات‌ها: فیتات‌ها در غلات کامل و حبوبات هستند. شما می‌توانید با خیساندن یا جوانه زدن آن‌ها، مقدار فیتات را کاهش دهید.

استفاده از نوشیدنی‌های خون‌ساز

برخی نوشیدنی‌ها مانند آب انار، آب چغندر، شیر موز، شیر خرما، اسموتی‌های سبز، آب گوجه، آب اسفناج و… سرشار از آهن هستند و می‌توانند برای پیشگیری از اثر کم خونی بر تنگی نفس استفاده شوند.

سخن نهایی

تاثیر کم خونی بر تنگی نفس یکی از رایج‌ترین مشکلاتی است که در افراد مبتلا به کم‌خونی مشاهده می‌شود. این اتفاق ممکن است به دلایل مختلفی مانند زایمان، مصرف برخی مکمل‌ها، ناتوانی بدن، عدم تولید هموگلوبین و… رخ دهد. نتیجه آن نیز می‌تواند بسیاری از کارهای ساده و روزمره را مختل کند. احتمالا شما نمی‌توانید به خوبی ورزش کنید و حتی کوچک‌ترین فعالیت‌تان نیز با مشکل انجام می‌شود. اما با استفاده از راه‌های درمانی مانند تزریق سرم آهن، می‌توانید درمان را آغاز کنید. این روش آهن را به طور مستقیم به خون می‌رساند و در سریع‌ترین زمان ممکن، کمبود آهن را تامین می‌کند.

سوالات متداول

تاثیر کم خونی بر تنگی نفس خود را با چه علائمی نشان می‌دهد؟

این موارد خود را با کاهش اکسیژن‌رسانی به اندام‌ها، تنگی نفس هنگام ورزش، عدم توانایی انجام فعالیت‌های ساده، تنفس سریع و افزایش تپش و ضربان قلب نشان می‌دهد.

آیا کم خونی باعث تپش قلب می‌شود؟

بله، کم‌خونی تنگی نفس و تپش قلب را به همراه دارد.

برای پیشگیری از اثر کم خونی بر تنگی نفس چه کاری انجام دهیم؟

تزریق سرم آهن، تامین آهن از طریق رعایت برنامه غذایی مقوی، مصرف کافی آب و نوشیدن اسموتی‌های سبز،‌ آب انار، آب چغندر و… کارآمد خواهند بود.