همه ما در برههای از زندگی، خونگیری و یا درمان غلظت خون را تجربه میکنیم؛ اما چیزی که ممکن است ندانید این است که مدرنترین روش برای درمان غلظت خون بدون اینکه بدن متوجه از دست دادن خون شود چیست؟ از کجا متولد شدهاست و تاریخچه فلبوتومی چیست؟ فلبوتومی عمل خونگیری از بدن، به منظور درمان غلظت خون به روشی مدرن و همجنین تشخیص برخی بیماریهاست. این روش نیز به عنوان بخشی از درمان بیمار برای برخی اختلالات خونی انجام می شود. با این تفاوت که برخلاف روشهای قدیمی خون گیری، در این روش با تزریق ویتامین با سرم به بدن بیمار، خون خارج شده از بدن را جبران میکنند و مانع خیلی از مشکلات چون بازگشت غلظت خون بالا و… میشود.
در خصوص تاریخچه فلبوتومی باید گفت قدمت این روش درمانی به مصریان باستان در حدود 1000 سال قبل از میلاد برمیگردد. آن ها بر این باور بودند که فرآیند آزادسازی خون از بدن، بیماریهای مختلفی مانند طاعون و آکنه را درمان میکند. حتی در بحثهای فرهنگی و مناسباتی آن زمان، برخی معتقد بودند که فلبوتومی میتواند ارواح شیطانی را بیرون کند. در این صورت، این عمل توسط یک کشیش انجام میشد. برای آشنایی با جزئیات تاریخچه فلبوتومی ادامه مقاله را مطالعه کنید.
ریشه کلمه فلبوتومی چیست؟
در پاسخ به این سوال که ریشه کلمه فلبوتومی چیست؟ باید گفت، ریشه کلمه “فلبوتومی” از زبان یونانی گرفته شدهاست. این واژه در علم پزشکی از دو قسمت تشکیل شده است؛ “phlebo” که به معنی رگ است و “tomy” که به معنی “برش” یا “جراحی” میباشد. بنابراین، “فلبوتومی” به معنی “برش یا جراحی رگ” است. این معنی به روش های پیشین فلبوتومی و فصد خون در گذشته بازمیگردد که امروزه کاربرد چندانی ندارد.
این عمل درمانی ابتدا به عنوان یک روش برای درمان بیماریها و بعداً برای جمعآوری نمونههای خون برای آزمایشهای پزشکی استفاده شد.
فلبوتومی در یونان و فراتر از آن
در پاسخ به این سوال که تاریخچه فلبوتومی چگونه است؟ باید گفت در یونان، یک پزشک برجسته یونانی معروف به جالینوس پرگامون، کشف کرد که شریانها و همچنین سیاهرگها دارای خون هستند. قبلاً تصور میشد که شریان ها از هوا پر شدهاند. در آن زمان معمولاً اعتقاد بر این بود که خون در بدن گردش نمیکند. در واقع، در آن زمان آن ها فکر میکردند که خون در اندامها راکد شدهاست. جالینوس پرگامون یک سیستم کاملاً پیچیده را برای مقدار خونی که باید از چه مناطق خاصی از بدن خارج شود ایجاد کرد. با گذشت زمان، فلبوتومی به یک روش کاملاً رایج در سراسر اروپا تبدیل شد و اعتقاد بر این بود که بیماریهای مختلف همراه با خون، سیستم گردش خون شما را ترک میکنند. در قرن شانزدهم، این روش درمانی کمی پیچیدهتر شد و کار فلبوتومی با روشهای تخصصیتر توسط پزشکان انجام شد. در دهه 1800، محبوبیت فلبوتومی به اوج خود رسید.
پزشکان این روش را با ایجاد یک برش در شریانها یا سیاهرگها انجام میدادند. در برخی موارد، در تلاش برای بهبود تکنیک فلبوتومی، از وسیله ای به نام فلم استفاده کردند که یک ابزار چوبی بود که تیغهای را به داخل رگ میبرد. استفاده از 12 تیغه فنری که میتوانست برشهای سطحی را به یکباره ایجاد کند (معروف به اسکارفیکاتر) روشی سادهتر برای بازیابی خون از انسان در نظر گرفته شد. به طور کلی در تاریخچه فلبوتومی از این روش درمانی برای درمان دیابت، آکنه، وبا، آسم، سرطان، کما، صرع و موارد دیگر استفاده شد. در دنیای امروز نیز ما اکنون میدانیم که از دست دادن خون بیش از حد قطعا مفید نیست؛ به خصوص در شرایط و بیماریهایی مانند طاعون. بنابراین فلبوتومی بهترین روش درمانی برای کاهش غلظت خون، تشخیص بیماریها و… است که بدن متوجه از دست رفتن خون نمیشود.
آیا فلبوتومی در طول تاریخ موثر بودهاست؟
طبق بررسی فلبوتومی و تاریخچه آن، در گذشته این روش درمانی برای افرادی که از فشار خون بالا رنج می بردند، تسکین دهنده بود. همچنین در مواردی که افراد سطح آهن بالایی داشتند، خونریزی نیز میتوانست باعث تسکین آن ها شود.
به طور طبیعی، خارج شدن بیش از حد خون از بدن میتواند صدمات جبران ناپذیر یا حتی مرگ را به همراه داشته باشد و این در مورد بسیاری از بیماران زمانی که از روشهای سنتی خون گیری استفاده میکردند، صدق میکند.
نقش آفرینی فلبوتومی در عصر معاصر
امروزه در مقایسه فلبوتومی با روش های سنتی، این روش درمانی در حوزه پزشکی کاربرد متفاوتی دارد. در بحث تکامل فلبوتومی در طول زمان باید بگوییم که روش های قدیمی و منسوخ فصد مدرن، کاراریی چندانی نداشته و عمل فصد سرم به صورت کاملا تخصصی و بهداشتی، در مراکز مربوطه انجام میشود. خوشبختانه امروزه فرآیند درمان غلظت خون یا فلبوتومی مدرن زمانی که توسط یک فلبوتومیست خبره و با استفاده از ابزارهای استریل در یک محیط مراقبت های بهداشتی انجام شود، ایمن، سریع و بدون درد است. امروزه یک فلبوتومیست نقشهای مختلفی دارد که عبارتند از:
- خونگیری از اهداکنندگان و بیماران
- روشهای مختلف خون گیری را برای بیماران توضیح میدهند.
- انجام آزمایشات مراقبت اولیه مانند سطح گلوکز خون
- ادرار، خون و سایر نمونه ها را برای آزمایش آماده میکنند.
- از تجهیزات پزشکی مانند لوله های آزمایش و سوزن ها نگهداری میکنند.
کلام آخر
تاریخچه فلبوتومی به قدمت طولانی در زمینه پزشکی برمیگردد و از زمانهای باستانی آغاز شده است. اهمیت فلبوتومی در پزشکی اذعان میدارد که از آغاز تاریخ تاکنون، فلبوتومی به عنوان یکی از روشهای معمول در جمعآوری نمونههای خون برای تشخیص بیماریها و درمان غلظت خون با آن استفاده میشود. این روش به مرور زمان با پیشرفت علم و فناوری پزشکی، بهبود یافته و روشهای مدرنتر و دقیقتری برای انجام آن توسعه یافته است. امروزه، فلبوتومی به عنوان یکی از روشهای مؤثر و اساسی در درمان تخصصی غلظت خون شناخته شده و نقش مهمی در پزشکی دارد. تیم متخصص فلبوتومی ریکاوری این امکان را فراهم کرده است که با انجام فلبوتومی ریکاوری با بهترین خدمات، تجربهای به یاد ماندنی و تضمین شده از این روش درمانی داشته باشید.
