کورتیزول یکی از هورمونهایی است که در عملکرد جنسی موثر میباشد. افزایش مزمن کورتیزول در بدن میتواند تعادل هورمونی را مختل کند، سطح انرژی را کاهش دهد و موجب افت قابل توجه میل جنسی در زنان و مردان شود. در ادامه قصد داریم تا درمان بی میلی جنسی ناشی از کورتیزول را به خوبی مورد بررسی قرار دهیم، پس تا انتها همراه ما باشید.
کورتیزول چیست؟
کورتیزول یا هورمون استرس از غده آدرنال یا غده فوق کلیه ترشح میشود و با تبدیل گلیکوژن ذخیرهشده در کبد و عضلات به گلوکز، انرژی مورد نیاز سلولها را فراهم میکند. کورتیزول با تاثیری که روی مغز و سیستم قلبی و عروقی دارد، باعث افزایش ضربان قلب و بالا رفتن فشار خون میگردد.
مقدار استاندارد هورمون کورتیزول
سطح هورمون کورتیزول در طول شبانهروز ثابت نیست و بر اساس ریتم طبیعی بدن تغییر میکند. معمولا بیشترین میزان کورتیزول در ساعات اولیه صبح و کمترین مقدار آن در ساعات عصر و شب مشاهده میشود. بر اساس نتایج آزمایش خون، محدوده طبیعی کورتیزول در نمونهای که حدود ساعت ۸ صبح گرفته میشود، بین ۷ تا ۲۸ میکروگرم در هر دسیلیتر خون است. در مقابل، اگر آزمایش در حدود ساعت ۴ بعدازظهر انجام شود، مقدار طبیعی این هورمون کاهش یافته و در بازه ۲ تا ۱۸ میکروگرم در هر دسیلیتر خون قرار میگیرد.
وظایف هورمون کورتیزول
کنترل متابولیسم بدنی، تنظیم قند خون، تنظیم چرخه خواب و واکنش به شرایط بحرانی بدن از وظایف این هورمون در بدن میباشد.
چرا کورتیزول بالا میرود؟
در صورتی که حالتهایی مثل، عصبانیت، ناراحتی و استرس برای بدن به وجود آید، مغز دستور تولید کورتیزول را صادر میکند. به علاوه سبک زندگی ناسالم، مصرف مداوم کافئین، مصرف داروهای کورتونی و سندرم کوشینگ نیز باعث افزایش این هورمون میشوند.
علائم جنسی افزایش هورمون کورتیزول
بالا بودن کورتیزول باعث مشکلاتی مثل افزایش وزن، نازک شدن پوست، صورت پف کرده، ضعف عضلانی، فشار خون بالا، افزایش قند خون، پوکی استخوان و افزایش عفونت میشود. با تمامی این موارد اختلالات جنسی یکی از بزرگترین مشکلاتی است که افزایش این هورمون برای بدن به وجود میآورد، علائم آن برای مردان و زنان به صورت زیر هستند.
|
شاخص بررسی |
تاثیر کورتیزول بالا در زنان |
تاثیر کورتیزول بالا در مردان |
|
هورمون هدف مورد هجوم |
استروژن و پروژسترون | تستوسترون |
| علائم اصلی بخش جنسی | افت ناگهانی لیبیدو (میل جنسی) و برانگیختگی |
بیمیلی جنسی شدید و اختلال در نعوظ |
|
عوارض فیزیکی در رابطه |
خشکی واژن و کاهش شدید لذت (ارگاسم) | کاهش کیفیت، حجم و تعداد اسپرمها |
| علائم ثانویه مشترک | اختلال در ریتم خواب، پف صورت و خستگی مفرط |
ضعف عضلانی و چاقی شکمی |
علائم جنسی کورتیزول بالا در مردان
سبک زندگی ناسالم و استرس مهمترین عامل افزایش کورتیزول برای مردان هستند. با توجه به اینکه افزایش این هورمون سطح تستوسترون در خون را کاهش میدهد، علائم جنسی زیر در بدن اتفاق میافتند.
- بیمیلی جنسی
- اختلال نعوظ
علائم جنسی بالا بودن کورتیزول در زنان
طبق گفته thegsmcollective
Cortisol competes with estrogen and testosterone, both of which are essential for sexual desire and arousal. Over time, chronic stress can lower these sex hormones, leading to reduced libido, vaginal dryness, and decreased pleasure. Sleep and energy
هورمون کورتیزول (که هنگام استرس ترشح میشود) به طور مستقیم با استروژن و تستوسترون رقابت میکند. ترشح مداوم کورتیزول ناشی از استرس مزمن، به مرور زمان باعث سرکوب و کاهش شدید این هورمونهای جنسی میشود. نتیجه این اختلال هورمونی، چیزی جز افت ناگهانی میل جنسی، بروز خشکی واژن، کاهش شدید لذت از رابطه، و در نهایت اختلال در کیفیت خواب و افت سطح انرژی روزانه نخواهد بود.
درمان کورتیزول بالا
درمانهای زیادی برای کورتیزول بالا وجود دارند که پزشک با توجه به شرایط بدنی هر فردی راهحل درمانی مناسبی مثل درمان بی میلی جنسی ناشی از استروئید، دارو درمانی و … را تجویز میکند. روشهای درمان کورتیزول بالا عبارتند از:
پاکسازی خون از استروئید
اولین و موثرترین گزینه، پاکسازی خون از استروئید میباشد. این نوع پاکسازی برای کسانی که این هورمون را تزریق کردهاند یا مقدار آن در بدنشان بیشتر از حد استاندارد میباشد، قابل انجام است. با وجود مزایایی که این روش به همراه دارد، هر مرکزی نمیتواند این سری از اقدامات را به خوبی انجام دهد، خدمات فلبوتومی در نظر پزشکان باتجربه دورهی پاکسازی هورمون کورتیزول را طی میکند. از طرفی برای اینکه این دوره بهترین پاسخ را برای شما داشته باشد، توصیه میشود تا در طول دوره مصرف آب کافی، محدود کردن قند و چربی، کاهش مصرف لبنیات و گوشت قرمز، افزایش مصرف فیبر و استفاده از سبزیجات را جدی بگیرید.
درمانهای دارویی
قرصهایی مثل میتوتان (لیسودرن)، لووکتوکونازول، متیراپون (متوپیرون)، منیزیم، ویتامین ب کمپلکس، ب6 و ویتامین سی هر کدام میتوانند میزان کورتیزول را کنترل کنند. البته به هیچ عنوان نباید این داروها را به صورت خودسرانه مصرف کرد.
درمانهای خانگی
هر روشی که انتخاب میکنید، باید در خانه نیز مراقبت و درمانهای زیر را انجام دهید، تا نتیجهگیری بهتری داشته باشید.
- خواب کافی داشته باشید.
- ورزشهای هوازی مثل دوچرخهسواری را انجام دهید.
- رژیم غذایی سرشار از غذاهای کم چرب و کم نمک داشته باشید.
- دمنوشهای آرامشبخش مثل بابونه، گل گاوزبان، چای سبز و مرزنجوش در کاهش استرس و تنظیم اعصاب کاربرد دارند.
- از نوشیدنیهای الکلی نیز پرهیز کنید.
سخن پایانی
همانطور که در این بخش گفته شد، هورمون کورتیزول مشکلات زیادی از جمله اختلالات جنسی را برای افراد به وجود میآورد. خبر خوب این است که در بسیاری از موارد، با کاهش سطح کورتیزول و مدیریت صحیح استرس میتوان تعادل هورمونی را تا حد زیادی بازگرداند. پیشنهاد میشود برای کسب اطلاعات بیشتر با مشاورین فلبوتومی در ارتباط باشید.
سوالات متداول
آیا عوامل دیگری مثل کمخونی هم میتوانند بیمیلی جنسی را تشدید کنند؟
در کنار بررسی سطح کورتیزول و استرس، نباید از تاثیر کم خونی بر کاهش میل جنسی غافل شد. زمانی که بدن با کمبود آهن و کمخونی مواجه است، اکسیژنرسانی به ارگانهای مختلف بدن از جمله اندامهای جنسی کاهش مییابد. این موضوع منجر به خستگی مفرط، بیحالی و افت شدید هورمونهای جنسی میشود.
آیا کورتیزول بالا خطرناک است؟
اگر سطح کورتیزول برای مدت طولانی بالا بماند، میتواند به مشکلاتی مثل افزایش وزن شکمی، فشار خون بالا، ضعف سیستم ایمنی، اضطراب، اختلال خواب و حتی کاهش میل جنسی منجر شود. به همین دلیل تشخیص و درمان آن اهمیت زیادی دارد.
درمان بیمیلی جنسی ناشی از کورتیزول چقدر زمان میبرد؟
بستگی به شدت استرس، شرایط جسمی و نوع درمان دارد. بعضی افراد در چند هفته بهبود را احساس میکنند، اما در برخی دیگر ممکن است چند ماه زمان لازم باشد.
بیمیلی جنسی ناشی از استرس دائمی بدون درمان خوب میشود؟
اگر استرس کنترل نشود، معمولا مشکل ادامهدار خواهد بود. درمان علل استرس و مدیریت آن برای رفع بیمیلی جنسی ضروری است.
منبع:
