هموگلوبین بالا قاتل خاموش؟ خطرات جدی و راهکارهای فوری درمان

خون از اجزای مختلفی تشکیل شده، هموگلوبین یک جز مهم در بدن است که بالا و پایین بودن آن سلامت فرد را به خطر می‌اندازد. در این مقاله قصد داریم تا در این مورد که هموگلوبین بالا یعنی چی؟ به صورت کامل مورد بررسی قرار دهیم، پس تا انتها همراه ما باشید.

هموگلوبین بالا نشانه چیست؟

هموگلوبین یک مولکول پروتئینی (انتقال دهنده اکسیژن) است که در گلبول‌های قرمز وجود دارد. گلبول‌های قرمز نیز، اکسیژن را از ریه‌ها به بافت‌های مختلف بدن حمل می‌کنند و دی اکسید کربن را از بافت‌ها به ریه‌ها باز می‌گرداند. هموگلوبین معمولاً به عنوان بخشی از شمارش کامل خون (CBC) اندازه‌گیری می‌شود. سطح هموگلوبین به صورت مقدار هموگلوبین در گرم در دسی لیتر خون بیان می‌شود.

طبق گفته medlineplus

High hemoglobin count happens when you have unusually high levels of a blood protein called hemoglobin. Hemoglobin helps carry oxygen throughout your body and carries carbon dioxide to your lungs. Irregularly high hemoglobin levels can increase your risk of complications such as blood clots.

تعداد بالای هموگلوبین زمانی اتفاق می‌افتد که سطح پروتئینی به نام هموگلوبین در خون شما به طور غیرمعمول بالا باشد. هموگلوبین به حمل اکسیژن در سراسر بدن و انتقال دی اکسید کربن به ریه‌ها کمک می‌کند. سطح بالای نامنظم هموگلوبین می‌تواند خطر عوارضی مانند لخته شدن خون را افزایش دهد.

چرا hgb در آزمایش خون اندازه‌گیری می‌شود؟

همانطور که اشاره شد، آزمایش هموگلوبین برای شمارش کامل خون انجام می‌گیرد، غیر عادی بودن این مورد، مشکلات و ناهنجاری‌هایی را برای افراد به وجود می‌آورد.

هموگلوبین خون باید چند باشد؟

در پاسخ به این سوال که هموگلوبین چقدر بالا باشه خطرناکه؟ باید گفت که مقدار هموگلوبین نرمال به سن و جنس بستگی دارد.

علت هموگلوبین بالا

اولین سوالی که برای فردی به وجود می‌آید، این است که چه چیزی باعث بالا رفتن هموگلوبین می‌شود؟ معمولاً این بیماری زمانی اتفاق می‌افتد که بدن نیاز به افزایش ظرفیت اکسیژن رسانی داشته باشد، زیرا فرد احتمالاً سیگار می‌کشد یا در ارتفاعات زندگی می‌کند و گلبول‌های قرمز خون به طور طبیعی به دلیل کمبود اکسیژنی که در ارتفاع بالا وجود دارد، افزایش می‌یابد.

از موارد نادر که علت افزایش هموگلوبین خون می‌باشد، می‌توان به اختلال در عملکرد طبیعی ریه یا قلب و در نتیجه عدم تامین اکسیژن بدن و در نتیجه افزایش گلبول‌های قرمز اشاره کرد. سلول‌های بنیادی مغز استخوان بیش از حد فعال هستند و به طور غیر طبیعی تعداد زیادی گلبول قرمز تولید می‎کنند. استفاده از داروها و هورمون‌هایی مانند اریتروپویتین که تولید گلبول‌های قرمز را تحریک می‌کند، باعث افزایش هموگلوبین می‌شود. اریتروپویتین که برای بیماری کلیوی استفاده می‌شود، باعث این بیماری نمی‌شود، اما ورزشکارانی که برای افزایش سطح عملکرد خود با اریتروپویتین دارو مصرف می‌کنند، مستعد ابتلا به این بیماری هستند. به طور کلی کیفیت زندگی افراد و داروهایی که مصرف می‌کنند، از عوامل مهم و علل هموگلوبین بالا محسوب می‌شوند.

علائم هموگلوبین بالا در بدن

از شایع‌ترین علائم این بیماری، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سردرد
• سرگیجه
• احساس خستگی زیاد در طول روز
• کاهش وزن غیر طبیعی
• التهاب دردناک مفاصل
• تعریق بیش از حد
• زردی پوست و چشم (یرقان)
• نقرس
• زخم معده
• بزرگ شدن کبد و طحال
• مشکل در تنفس
• سنگ کلیه
• احساس سوزن سوزن شدن در دست و پا
• تغییر رنگ پوست به زرد یا بنفش.

اگر این علائم را دارید، باید به پزشک مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام، نقش بسیار مهمی در درمان این بیماری دارد. اگر سابقه خانوادگی این بیماری را دارید، بهتر است هر از چند گاهی آزمایش خون بدهید تا مطمئن شوید به این بیماری مبتلا نیستید.

عوارض بالا بودن هموگلوبین خون

هموگلوبین بالا در بدن عوارضی را برای بیماران به دنبال دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، ابتلای افراد به غلظت خون می‌باشد که در این صورت هر چه سریع‌تر باید برای درمان غلظت خون اقدام کرد. غلظت خون نیز می‌تواند موجب افزایش ویسکوزیته خون شده و به دنبال این موضوع، جریان خون کند تر از حد معمول می‌شود. با کاهش جریان خون در بدن، خطر لخته شدن خون در رگ‌ها افزایش یافته که این احتمال می‌تواند برای بدن بسیار خطرناک باشد.

از عوارض بالا بودن هموگلوبین خون در کودکان نیز سردرد و سرگیجه، خستگی مفرط، دردهای شکمی، قرمزی غیرطبیعی، خارش پوست، مشکلات تنفسی و خطر لخته شدن خون می‌توان اشاره کرد.

آیا بین هموگلوبین بالا و سرطان ارتباط وجود دارد؟

بالا بودن hb در آزمایش خون همیشه نشانه سرطان نیست، اما در موارد نادر می‌تواند نشانه پلی‌سیتمی ورا (نوعی سرطان خون با پیشرفت کند) یا تومورهای کلیوی باشد که هورمون اریتروپویتین ترشح می‌کنند.

درمان هموگلوبین بالا

در ابتدا باید بدانید که برای برای پایین آوردن هموگلوبین خون چه باید کرد؟ درمان هموگلوبین نیز مانند درمان هماتوکریت بالا اهمیت زیادی دارد، باید بدانید که هموگلوبین بالا مشکلی است که باید جدی گرفته شود، بعد از مراجعه، پزشک راه‌های درمانی زیر را پیشنهاد می‌دهد.

فصد خون به روش فلبوتومی

فصد خون به روش فلبوتومی (Phlebotomy) یک روش درمانی استاندارد و بهداشتی است که در آن، مقدار مشخصی از خون (معمولاً بین ۱۵۰ تا ۲۵۰ سی‌سی) توسط پزشک از ورید بیمار خارج می‌شود تا غلظت خون کاهش یابد. این فرآیند اغلب با تزریق همزمان سرم مخصوص انجام می‌شود تا حجم خون بدن کاهش ناگهانی پیدا نکند و فرد دچار افت فشار یا سرگیجه نشود. مرکز فلبوتومی ریکاوری یکی از مراکز ارائه دهنده خدمات فصد سرم در تهران می باشد.

استفاده از مکمل‌های غذایی بدون آهن

هموگلوبین بالا حتی در دوران بارداری نیز ممکن است افراد را به خود درگیر کند. تغذیه مناسب یک راه درمان هموگلوبین بالا در بارداری است. آهن گلبول‌های قرمز را می‌سازد، به همین دلیل برای کاهش هموگلوبین بالا توصیه می‌شود تا مواد غذایی که مقدار آهن کمی دارند، مصرف کنید.

محدود کردن مصرف ویتامین C

ویتامین c به جذب بهتر آهن کمک می‌کند، پس سعی کنید تا مصرف ویتامین c از ۵۰۰ میلی‌گرم بیشتر نباشد.

خودداری از خوردن غذا‌های فست فودی

غذاهای فست فودی حاوی مقدار زیادی چربی هستند، این گزینه مانع تنظیم گردش خون می‌شود، پس به توصیه پزشکان مصرف این مواد غذایی را محدود کنید.

استفاده از روغن‌های سالم و طبیعی

یک درمان خانگی هموگلوبین بالا حذف روغن‌های ترانس می‌باشد و به جای آن از روغن نارگیل، کنجد، خردل، بادام زمینی و زیتون استفاده کنید تا از لخته شدن خون جلوگیری شود.

ترک سیگار

سیگار اکسیژن شش‌ها را کم‌تر می‌کند، بدن برای پاسخ به این واکنش، گلبول‌های قرمز تولید می‌کند. به همین دلیل سعی کنید تا سیگار را ترک کنید.

داشتن تحرک و ورزش‌های منظم

فعالیت بدنی منظم با بهبود عملکرد پمپاژ قلب، سرعت گردش خون را افزایش داده و از تجمع خون و تشکیل لخته در عروق (ترومبوز) جلوگیری می‌کند.

راه های پیشگیری از ابتلا به هموگلوبین بالا

حال سوال اینجاست که چگونه از افزایش هموگلوبین جلوگیری کنیم؟ راهکارهای طبیعی زیر و همچنین عدم استفاده از غذا های مضر برای غلظت خون، می تواند در پیشگیری از ابتلا به هموگلوبین بالا جلوگیری کند.

• استفاده از زنجبیل: زنجبیل حاوی اسید سالیسیلیک است که از لخته شدن خون و سکته جلوگیری می‌کند.
• استفاده از سیر: سیر یک ضد انعقاد است و از لخته شدن خون جلوگیری می‌کند.
• مصرف ویتامین E: ویتامین E به شکل مکمل‌های غذایی یا داروها یا به طور طبیعی در میوه‌های تازه یافت می‌شود. گنجاندن این ویتامین در رژیم غذایی باعث رقیق شدن و کاهش غلظت خون می‌شود.

سخن پایانی

هموگلوبین بالا، اگرچه ممکن است به نظر بی‌ضرر برسد، اما می‌تواند عوارضی جدی برای سلامتی به همراه داشته باشد. افزایش غلظت خون ناشی از هموگلوبین بالا، خطر لخته شدن خون و در نتیجه بروز سکته مغزی یا قلبی را افزایش می‌دهد. به همین دلیل، کنترل دقیق سطح هموگلوبین با استفاده از روش های طبیعی موثر در جهت کاهش هموگلوبین بالا و درمان به موقع آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

سوالات متداول

علت هموگلوبین بالا در زنان چیست؟

کم‌آبی بدن (دهیدراتاسیون)، کشیدن سیگار و قلیان، بیماری‌های قلبی مادرزادی و پلی‌سیتمی ورا از علل هموگلوبین بالا در زنان است.

هموگلوبین ۱۰ خطرناک است؟

در پاسخ به اینکه هموگلوبین ۱۱ خطرناک است؟ یا هموگلوبین ۱۰؟ محدوده طبیعی هموگلوبین در زنان ۱۲ تا ۱۵.۵ و در مردان ۱۳.۵ تا ۱۷.۵ گرم بر دسی‌لیتر است. اگرچه سطح ۱۰ گرم بر دسی‌لیتر پایین‌تر از حد استاندارد تلقی شده و نشانه‌ای از کم‌خونی است، اما در اکثر موارد این مقدار وضعیت بحرانی محسوب نمی‌شود و با پیگیری‌های معمول قابل مدیریت است.

یک واحد خون چقدر هموگلوبین را بالا می‌برد؟

تزریق یک واحد گلبول قرمز به طور تقریبی هماتوکریت را ۳ درصد و هموگلوبین را ۱ گرم در دسی لیتر بالا می‌برد.

آیا بالا بودن هموگلوبین خطرناک است؟

به طور کلی هموگلوبین بالا مشکلاتی مثل لخته شدن خون را افزایش دهد.

آیا هموگلوبین 7 خطرناک است؟

این مقدار نیاز به تزریق خون با استفاده از گلبول‌های قرمز پر شده دارد.

هموگلوبین ۱۶ خطرناک است؟

عدد ۱۶ برای زنان کمی بالاتر از حد نرمال (۱۲ تا ۱۵.۵) است، اما نشان‌دهنده شروع غلظت خون است. عدد ۱۶ برای مردان کاملاً طبیعی و نرمال محسوب می‌شود.

منابع:

clevelandclinic.org